FN SCAR
Modułowy karabinek FN wybrany przez amerykańskie siły specjalne: odmiany L i H z wymienną lufą, a w Europie broń podstawowa Belgii i Portugalii.
Konstrukcja
SCAR powstał jako platforma wielokalibrowa: wersja L ma nabój 5,56×45 mm, wersja H 7,62×51 mm, a użytkownik otrzymuje wysoki stopień wspólności części. FN Herstal wskazuje, że skraca to szkolenie strzelców i rusznikarzy oraz obniża koszty utrzymania.
Dolna część komory zamkowej jest polimerowa, a górna aluminiowa, z jednolitą szyną Picatinny. Tłok krótkoskokowy pracuje pod muszką, dzięki czemu, jak podaje producent, sadza i ciepło nie trafiają do zamka i komory nabojowej. Regulator gazów ma drugą pozycję do pracy z tłumikiem.
W SCAR-L MK2 lufę 10 lub 14,5 cala można wymienić w mniej niż pięć minut. Kolba jest składana, ma sześć pozycji długości i dwie wysokości poduszki policzkowej. Rączka napinania jest odwracalna, a dolna szyna przyjmuje granatnik FN 40GL MK2 kalibru 40 mm i system kierowania ogniem FN FCU MK3.
Oprócz odmian CQC i STD powstał kompaktowy SCAR-SC z lufą 190,5 mm i kolbą teleskopową, przeznaczony głównie do zadań bezpieczeństwa wewnętrznego, pokazany na Milipol Paris 2017.
Historia
Program sił specjalnych USA ruszył pod koniec 2003 roku. W styczniu 2004 roku wydano światowe zapytanie ofertowe, a w listopadzie FN otrzymała kontrakt na karabinki obu kalibrów i moduł granatnika EGLM. Testy zakończono we wrześniu 2008 roku, a dostawy do jednostek zaczęły się w kwietniu 2009 roku. Produkcję seryjną Mk 16, Mk 17 i Mk 13 zatwierdzono w sierpniu 2010 roku.
W czerwcu 2010 roku SOCOM anulował dalsze zakupy Mk 16, uzasadniając to budżetem i zbyt małą przewagą nad innymi karabinkami 5,56 mm. Wcześniej zamówiono 850 Mk 16 i 750 Mk 17. Zamiast tego zamawiano zestawy konwersyjne 5,56 mm do Mk 17, a w październiku 2010 roku zatwierdzono także snajperski Mk 20 SSR.
Poza USA karabinek przyjęły kolejne armie. W 2011 roku Belgia zaczęła wymianę FNC na SCAR, a w 2019 roku Portugalia uznała go za standardowy karabinek armii. W październiku 2025 roku FN America ogłosiło koniec produkcji cywilnych modeli SCAR poza SCAR 15P.
Użytkownicy
- Belgia: siły zbrojne (13 827 sztuk od 2011 roku, jako następca FNC) oraz policja federalna i lokalna (ponad 1500 SCAR-SC od 2019 roku).[3]
- Portugalia: armia (15 940 sztuk, 2019).[3]
- Stany Zjednoczone: dowództwo sił specjalnych jako Mk 16 i Mk 17; pierwszy duży użytek bojowy w batalionie 75. Pułku Rangersów w 2009 roku.[3]
- Polska: Biuro Ochrony Rządu, a później Służba Ochrony Państwa, modele L i H od 2010 roku.[3]
- Peru (8110 sztuk od 2013 roku), Chile (piechota morska, 3200 sztuk), Francja (2600 SCAR-H PR, 2019) oraz Słowenia, która od 2025 roku wprowadza go jako nowy karabinek standardowy.[3]
Konserwacja według producenta
- Instrukcja pokrewnego modelu cywilnego SCAR 15P zaleca czyszczenie po każdym dniu strzelania, a częściej, gdy broń silnie się zabrudzi. Minimum to przetarcie broni i nasmarowanie kluczowych elementów, a regularna obsługa obejmuje także lufę i układ gazowy.[4]
- Według tej samej instrukcji nową broń należy przed pierwszym użyciem oczyścić ze środka antykorozyjnego, a przy problemach z działaniem najpierw dokładnie ją wyczyścić, a dopiero potem szukać serwisu.[4]
Ciekawostki
- W lipcu 2004 roku dziewięciu dostawców przedstawiło dwanaście projektów w programie, który ostatecznie wygrała FN.[2]
- Pierwotne zapytanie ofertowe przewidywało także kalibry 7,62×39 mm i 6,8×43 mm SPC, ale FN nie oferuje takich wersji.[3]
- Odmiana konkursowa HAMR przegrała z późniejszym M27 w konkursie piechoty morskiej USA, a FN HAMR w kalibrze 6,8 mm przegrał z XM5 w programie NGSW.[3]
Źródła
- FN SCAR-L MK2 - Technical Data (rewizja 16.01.2023) (Producent)
- Why the FN SCAR - FN America (Producent)
- FN SCAR - Wikipedia (Encyklopedia)
- FN SCAR 15P Owner's Manual (Instrukcja)
- FN SCAR L MK2 - FN Herstal (Producent)
- New FN SCAR-SC Subcompact Carbine - FN Herstal (Producent)
- FN SCAR-SC - Technical Data (Producent)
